|
Cywilizacyjne porównania i rozróżnienia
Zgodnie z przyjętym podziałem o „uświęceniach”, cywilizacje
można zaliczyć do tych trzech odmian.
-
uświęcenie osoby władcy – to cywilizacja Chińska, Turańska,
Bizantyńska i Katolicka.
-
uświęcenie struktury
społecznej – to cywilizacja Bramińska.
-
uświęcenie zasad (prawa) – to cywilizacje Żydowska, Tybetańska
i Arabska.
Porównań dokonywać będę w oparciu o zależności:
-
związki oparte na Porządku Niezgodności tworzą strukturę
hierarchiczną
-
w tych związkach strona dominująca reprezentuje związek na
zewnątrz i jest pośrednikiem kontaktu strony podległej z czynnikami
zewnętrznymi.
-
prawo ustanowione przez stronę dominującą reguluje relacje w
związku.
Może jedynie należy zaznaczyć, że reprezentacja i
pośrednictwo – odnoszą się do Osoby najbardziej zewnętrznej – czyli Boga. To z
kolei warunkuje formę struktury religijnej.
Cywilizacja Chińska
To najstarsza cywilizacja z istniejących. Struktura
hierarchiczna jest oczywista; cesarz jest Synem Nieba i jedynym pośrednikiem w
kontaktach z Niebem. Jednak nie istnieje tam system religijny tworzący system
etyczny. Cesarz stanowi prawo, a jego realizacja ma charakter nie tylko powinności,
ale także jest moralnym obowiązkiem.
Poddani nie mają prawa oceniać cesarza, czy aktów prawnych,
a jedynie ściśle je wypełniać.
Elitą są mandaryni – wyłaniani drogą egzaminów, bez
dziedziczenia stanowisk.
Odpowiedzialność cesarza ogranicza się do sprawowania władzy
zgodnie z Wolą Nieba – czyli porządkiem naturalnym.
Zastrzeżenia do właściwego sprawowania władzy mogą powstać
przy pojawianiu się zjawisk nienaturalnych, czyli np. długotrwałej suszy,
powodzi, czy rozległych trzęsień ziemi, ale też takim znakiem będzie urodzenie
się cielęcia o dwóch głowach.
Cywilizacja Turańska
Mutacja Cywilizacji Chińskiej. Nam znana z objawów z racji usadowienia się w Moskwie.
Czym się różnią?
Tym, że car nie ponosi żadnej odpowiedzialności – nawet
przed Bogiem; skoro został władcą – to zapewne z woli Boga, której należy się
podporządkować.
Elity nie są dobierane, a mianowane wolą cara. Ich
kwalifikacje są nieistotne; liczy się decyzja władcy. Pewnym zobrazowaniem jest
ukaz Piotra I, w którym car nakazuje podwładnym, aby względem przełożonych nie
wykazywali się większą wiedzą, lepszym ubiorem, czy używanym słownictwem. W
każdej sytuacji mają wykazywać podłość swej konduity.
Warto zaznaczyć, że wypełnianie poleceń nie jest związane z
moralnością. W tym sensie, że carski poddany może mieć zastrzeżenia etyczne
względem poleceń, ale jest obowiązany je wykonać.
Pośrednictwo (w kontaktach z Bogiem) nie istnieje. To oznacza, że religia jest niejako obok
systemu władzy. Ma tej władzy służyć.
Cywilizacja Bizantyńska
W zasadzie niewiele różni się od Turańskiej. Rolę elity
pełni struktura administracji państwowej.
Religia pełni rolę pomocniczą, która ma nadać walor etyczny
decyzjom administracyjnym.
W efekcie, a mieliśmy z tymi sytuacjami do czynienia w
czasie wojny – poddany turański może pić z nami całą noc, duszę swą
otworzyć, a rano, jak dostanie nakaz zabicia, to z bólem serca i żalem -
wykona.
Poddany bizantyński nie ma żadnych rozterek moralnych;
wykonanie polecenia ma walor etyczny.
Tak można rozróżnić postępowanie Rosjan i Niemców.
Cywilizacja Katolicka
W zasadzie – to moje twierdzenie, że taka cywilizacja
istnieje. Jeśli jednak porównać instytucje Kościoła Katolickiego – to
jednoznacznie daje się zauważyć przystawanie do modelu cywilizacyjnego.
Więcej - ten model
jest prawie tożsamy z modelem Cywilizacji Chińskiej. Należy nadmienić, że to
nie jest jedyny nurt rozwojowy chrześcijaństwa. Doktryna KRK powstała w XVI w.
i została dobrze uargumentowana . Także teologicznie.
Jest jednak pewna wątpliwość odnośnie tożsamości Kościoła
Katolickiego i Kościoła Apostolskiego.
W każdym razie – w tej doktrynie cywilizacyjnej – jedynym
Pośrednikiem jest Chrystus (głowa KRK), ale pomocniczą rolę odgrywają elity –
czyli kler zorganizowany hierarchicznie.
Papież jest Namiestnikiem Chrystusa, a jego decyzje w
sprawach wiary – mają charakter bezwzględny. Na tej podstawie tworzone są akty
prawne niższego rodzaju .
Roma
locata, causa finita.
Elity – kler nie dziedziczą stanowisk, ale są podobnie jak w
systemie chińskim, kształcone i dobierane. Zaś z racji przyznania statusu
pomocnictwa w pośrednictwie – decyzje lokalnych przedstawicieli mają walor
etyczny.
Czy przedstawione stanowisko jest atakiem na KRK?
To nie te kategorie. Tu prezentuję istotę systemu
organizacyjnego warunkującego istnienie cywilizacji, jako odmienności w
organizacji życia społecznego.
Po drugie – można traktować Kościół jako Matkę. Matkę, która
opiekuje się i uczy społeczeństwo kształtując jego rozumienie wartości.
Jednak przychodzi czas dorosłości, gdy nauki wyniesione z
domu są podstawą, ale to my sami musimy podejmować decyzje.
Zaś obecne czasy wskazują na takie wyzwania.
Cywilizacja Bramińska
To chyba jedyna
cywilizacja uświęcająca porządek społeczny.
Prawa wynikają z tego porządku, a ich strażnikami i
interpretatorami są bramini. Mogą je też zmieniać.
Etyka wynika z dostosowania się do tego „świętego” porządku.
Cywilizacja Żydowska
Prawo zostało „nadane” przez Boga a jego realizatorami jest
cały naród żydowski. Cały naród jest elitą, ale elitą elit są znawcy Prawa. Oni
dokonują interpretacji, która ma też moralny charakter dla wyznawców. Tak jest
wewnątrz tego narodu. Względem reszty narodów – Żydzi są interpretatorami Prawa
i ta interpretacja jest obowiązująca.
Nie jest ważne zjawisko, czy zdarzenie; ważna jest interpretacja
dokonana przez osobę „upoważnioną” .
Interesujące są nawiązania Porządku Niezgodności. Członek
społeczności żydowskiej jest obowiązany wykonywać postanowienia Prawa jako
nakaz religijny. Przekroczenie jest przestępstwem – grzechem. Zależność jest
określona podległością narodu; Bóg traktuje naród jako oblubienicę, której
określa prawo – sposób postępowania.
Porządek Niezgodności jest zaznaczony w świętych księgach;
Jakub sprzeciwia się naturalnemu porządkowi przejmując pierworództwo. Uzyskuje
nawet na to akceptację w scenie zmagań z Bogiem.
Jednocześnie wykupienie pierworództwa za miskę soczewicy
jest wskazaniem, że faktyczni dziedzice gotowi są zrezygnować z tego prawa za
okazjonalne korzyści.
Czyli Porządek Zgodności ustępuje za takie „paciorki’
Porządkowi Niezgodności.
Ciekawe jest porównanie zmian w Polsce po 1990 roku – czy
nie oddaliśmy naszego „pierworództwa” za tę przysłowiową miskę soczewicy?
Cywilizacja Tybetańska
Prawie tożsama z Żydowską; elitą i interpretatorami prawa są
lamowie. Oni mogą interpretować i zmieniać prawo na zasadzie , że są nowymi
wcieleniami dawnych ustawodawców. Mogą więc dokonywać stosownych korekt. Ich
decyzje są ostateczne, a oni sami są przedmiotem kultu.
Cywilizacja Arabska.
Także została utworzona poprzez nadanie mu Prawa (tekstu
Koranu), przedyktowanego Mahometowi przez Anioła. Jednak realizatorami i
interpretatorami są głowy rodów.
Cywilizacje Porządku Zgodności
W zasadzie jedyną, która występuje u prof. Konecznego – jest
Cywilizacja Łacińska.
Trzeba, z racji odmienności, bliżej się jej przyjrzeć. Ale
to już w następnej notce. | 
